مهدی اخوان ثالث ( م.امید )

     مهدی اخوان ثالث ، فرزند علی ، در سال 1307 خورشیدی در شهر مشهد مقدس قدم به عرصه ی هستی نهاد . پدرش از مردم یزد بود که در جوانی به مشهد مهاجرت کرد و در این شهر سکونت اختیار کرد و ازدواج نمود و تشکیل خانواده داد و به شغل داروهای گیاهی و سنتی اشتغال ورزید .

     مهدی اخوان تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در زادگاه خود به پایان رسانید و فارغ التحصیل هنرستان صنعتی شد ، چندی نیز به موسیقی روی آورد و تار می نواخت و در دستگاههای ایرانی تمرین می کرد ، اما به سبب مخالفت پدرش از کار موسیقی دست کشید ، به هر حال عاشق موسیقی بود .

     اخوان از سال 1323 کار شاعری خود را آغاز کرد و به سرودن شعر پرداخت و بر اثر تشویق و راهنمایی های استاد مدرسه اش " پرویز کاویان " شوق اشتیاق بیشتری به شعر پیدا کرد و نخستین شعری که سرود در زمینه ی توحید و یکتایی خداوند بود و اولین جایزه ای که بر اثر سرودن همان شعر دریافت کرد ، کتاب مسالک المحسنین تالیف طالبوف بود که افتخار الحکماء شاهرودی ( مسنّن ) به او داد و همین امر سبب گردید که در طریق شعر شاعری پیش رود و توجه اساتید شعر و ادب خراسان را به خود معطوف دارد و به عضویت انجمن ادبی مشهد درآید و تخلص « امید » را نیز استاد نصرت شاعر معروف خراسان برایش برگزید .

     امید تا بیست سالگی در زادگاه خود به سر برد و در سال 1323 به تهران عزیمت کرد و در این شهر رحل اقامت افکند و به شغل آموزگاری پرداخت و به تعلیم و تربیت جوانان همت گماشت و با سختی و دشواری معیشت کرد و چند ماهی نیز به زندان افتاد و به قول خودش « برای همیشه از سیاست کناره گرفت » و تنها به کارهای ادبی پرداخت .

     امید در سال 1330 مجموعه ای از اشعارش را به نام « ارغنون » به چاپ رسانید . در سال 1332 در یکی از مسابقه های ادبی شرکت کرد و برنده ی جایزه گردید از آن پس همکاری خود را با مطبوعات آغازکرد و آثار نظم و نثرش در روزنامه ها و مجله ها به چاپ رسید و در ضمن با رادیو نیز همکاری می کرد و در موضوعات ادبی و هنری مطلب می نوشت و در کنار آن فیلمهای مستند را دوبله می نمود .

     از آثار او آنچه طبع و نشر یافته به شرح زیر است : « ارغنون » ، « آخر شاهنامه » ، « زمستان » ، « از این اوستا » ، « در حیاط کوچک پاییز در زندان » ، « بهترین امید » ، « برگزیده از شعرهای امید » ، « بدعتها و بدایع نیما » ، « ادب الرفیع » ، « منظومه ی سواحلی » ، « دوزخ اما سرد » ، « تو را ای کهن بوم و بر دوست دارم » ، و چندین اثر دیگر .

     وی در سرودن شعر به سبک کلاسیک و نو ، هر دو طبع آزمایی کرد و به خوبی از عهده هر دو قسمت بر آمده است . در فن قصیده سرایی شیوه ی اساتید کهن خراسان ، خاصه منوچهری را پی گرفت و در غزل سرایی از استادی و مهارت خاصی برخوردار بوده و غزلیاتش از لطف کلام و مضامین عالی بهره مند می باشد .

     امید در سالهای اخیر به عنوان استاد زبان و ادبیات فارسی در دانشگاههای تهران و تربیت معلم و شهید بهشتی تدریس می کرد و سرانجام به سال 1369 در تهران بدرود حیات گفت و جنازه اش را به مشهد انتقال دادند و در جوار مقبره فردوسی به خاک سپردند . مرگ امید موجب تاثیر و تالم خاطر دوستداران شعر و ادب گردید و بسیاری از شاعران ایران در رثایش ، مرثیتها سروده اند .

خانه ام آتش گرفته ست آتشی جانسوز

هر طرف می سوزد این آتش ،

پرده ها و فرشها را ، تارشان با پود

من به هر سو می دوم گریان ،

در لهیب آتش پر دود

وز میان خنده هایم تلخ ،

و خروش گریه ام ناشاد ،

از درون خسته ی سوزان ،

می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد ! ای فریاد !

خانه ام آتش گرفته ست آتشی بی رحم .

همچنان می سوزد این آتش ،

نقشهایی را که من بستم به خون دل

بر سر و چشم در و دیوار ،

در شب رسوای بی ساحل .

وای بر من سوزد و سوزد

غنچه هایی را که پروردم به دشواری ،

در دهان گود گلدانها ،

روزهای سخت بیماری

از فراز بامهاشان شاد ،

دشمنانم موذیانه خنده های فتحشان بر لب ،

بر من آتش به جان ناظر .

در پناه این مشبک شب .

من به هر سو می دوم ، گریان از این بیداد .

می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد !

وای بر من ، همچنان می سوزد این آتش

آنچه دارم یادگار و دفتر و دیوان ،

و انچه دارد منظر و ایوان .

من به دستان پر از تاول

این طرف را می کنم خاموش ،

وز لهیب آن روم از هوش ،

زان دگر سو شعله برخیزد ، به گردش دود

تا سحرگاهان ، که می داند ، که بود من شود نابود .

خفته اند این مهربان همسایگانم شاد در بستر ،

صبح از من مانده بر جا مشت خاکستر ،

وای ، آیا هیچ سر بر می کنند از خواب ،

مهربان همسایگانم از پی امداد ؟

سوزدم این آتش بیدادگر بنیاد

می کنم فریاد ، ای فریاد ! ای فریاد ! ای فریاد !