علی اسفندیاری معروف به نیما یوشیج ، در سال 1276 در دهکده ی یوش ، از قرای مازندران پا به عرصه ی وجود نهاد . پدرش ابراهیم خان نوری از راه کشاورزی و گله داری روزگار می گذرانید .

   نیما در زادگاه خود خواندن و نوشتن آموخت ، از آن پس رهسپار تهران شد و در مدرسه ی سن لویی ( کاتولیک ها ) به تحصیل پرداخت و زبان فرانسه را نیکو فرا گرفت و با ادبیات اروپایی آشنایی یافت و به گفته ی خودش در اثر تشویق نظام وفا به نظم شعر پرداخت ، اما حقیقت این است که قریحه ی روشن و تابناکش او را به نظم شعر رهنمون بوده است .

   نیما در نتیجه ی آشنایی با زبان فرانسه ، با ادبیات اروپایی آشنا گردید و ابتکار و نو آفرینی را از این رهگذر کسب کرد و تجدد ادبی را در شعر آفرید و راهی نو در شعر فارسی گشود که امروز او را به نام پیشگام و مبتکر شعر نو می شناسند . با این وصف ، به ادبیات توده بسیار نزدیک است و قسمتی از اشعار محلی خود را به نام روجا سروده است . خود درباره ی شعرش چنین می گوید : « مایه ی اصلی اشعار من رنج است و به عقیده ی من گوینده ی واقعی باید آن مایه را داشته باشد ، من برای رنج خود و دیگران شعر می گویم . »

   اشعار نخستین او با اینکه دز قالب اوزان عروضی ساخته شده ، از مضامین نو و تخیلات شاعرانه بهره ای به سزا دارد و از آثار اولیه او باید منظومه های مجلس ، قصه ی رنگ پریده ، افسانه ، و برای دلهای خونین را نام برد که در زمان خود موجب تحولی در شعر گردید .

   نیما در آثار بعدی خود اوزان عروضی شعر فارسی را می شکند و شعرش را از چهارچوب وزن و قافیه آزاد می سازد و راهی تازه و نو در شعر می آفریندکه به سبک نیمایی مشهور می گردد . او در این باره می گوید : « در اشعار آزاد من وزن و قافیه به حساب دیگر گرفته می شوند ، کوتاه و بلند شدن مصرعها در آنها ، بنا بر هوس و فانتزی نیست . من برای بی نظمی هم به نظم اعتقاد دارم . هر کلمه ی من از روی قاعده ی دقیق به کلمه ی دیگر می چسبد و شعر آزاد سرودن برای من دشوارتر از غیر آن است . »

   نیما از سال 1317 تا 1320 عضو هیئت تحریریه مجله ی موسیقی بود و مقالات و اشعاری در آن مجله از او به چاپ رسید که مهمترین اثر او به نام « ارزش احساسات » ، طبع و نشر شد . چندی نیز در اداره ی طبع و نشر وزارت فرهنگ به خدمت اشتغال داشت و در سال 1338 در تجریش تهران بدرود زندگی گفت .

   از آثار اوست : شعر من ، ماخ اولا ، ناقوس ، شهر صبح شهر شب ، آهو و پرنده ها ، دنیا خانه ی من است ، قلم انداز ، نامه های نیما به همسرش ، عنکبوت ، فریادهای دیگر ، کندوهای شکسته ، حکایات و خانواده ی سرباز ، آب در خوابگه مورچگان . مجموعه ی کامل آثارش در سال 1364 به کوشش سیروس طاهباز و نظارت شراگیم یوشیج در تهران طبع و نشر شد .

« داروگ »

خشک آمد کشتگاه من ،

در جوار کشت همسایه

گرچه می گویند : « می گویند روی ساحل نزدیک ، سوگواران در میان سوگواران »

قاصد روزان ابری داروگ ! کی می رسد باران ؟

بر بساطی که بساطی نیست

در درون کومه ی تاریک من ، که ذرّه ای با آن نشاطی نیست

و جدار دنده های نی به دیوار اتاقم ، دارد از خشکیش می ترکد

- چون دل یاران که در هجران یاران -

قاصد روزان ابری داروگ ! کی می رسد باران ؟