مرتضی نی داوود یکی از نوازندگان برجسته تار بوده و با بزرگان زیادی همکاری داشته است. استاد مرتضی خان نی داوود فرزند بالا خان سال 1279 در خانواده ای هنردوست دنیا آمد. در شش سالگی نزد میرزا حسینقلی به فراگیری موسیقی پرداخت و در چهارده سالگی به شاگردی درویش خان درآمد. رابطه میان این دو آنقدر استوار شد که درویش خان در زمان گرفتن شناسنامه اجباری نام خانوادگی نی داوود را که یکی از گوشه های دستگاه همایون است برای مرتضی خان برگزید. مرتضی نی داوود از محبوب ترین شاگردان درویش خان و سبک نوازندگی اش مثل سبک نوازندگی استادش به شیوه قدما بود.                                       

 درویش خان شاگردان زیادی داشت اما فقط سه نفر از آنها توانستند مدال زرین تبرزین را که او به شاگردان برگزیده اش اهدا می کرد از آن خود کنند که یکی از آنها مرتضی نی داوود بود. مرتضی خان در سال 1305 کلاس درسی در خیابان فردوسی کوچه ی بانک ملی راه اندازی کرد و به سبب علاقه ی بسیار به استادش نام آنرا درویش خان گذاشت. او از اولین هنرمندانی بود که در رادیو نوازندگی کرد. در سال های 52 و 53 این همکاری با رادیو و تلویزیون بیشتر شد اما در سال های بعد از آن دست کشید.

نی داوود در سال های پایانی عمر خود و پیش از اینکه ایران را ترک کند، چهارشنبه‌ها برای چند ساعت، سری به مغازه كوچك پسرش در خیابان فردوسی می رفت و روی چهارپایه ای که درانتهای مغازه بود می نشست. دوستانش كه از این قرار ثابت اطلاع داشتند به دیدارش می‌آمدند.

هنرجویانی که موسیقی را تازه شروع کرده بودند پرسان پرسان از دوست و آشنا سراغ مغازه پسرش را می گرفتند و به دیدارش می رفتند تا برایش ساز بزنند. آثار زیادی از نی داوود برای ارکستر تنظیم شدند اما مهم ترین آنها همان پیش درآمد مشهور اصفهان اوست که مرتضی حنانه از آن برای تیتراژ سریال هزاردستان (ساخته زنده یاد علی حاتمی) در سال 1366 استفاده کرد.

از آثار مشهور و دلنشین دیگر او مرغ سحر است. از قول مرتضی‌خان نی‌داوود درباره تصنيف مرغ سحر نقل می کنند: شعر مرغ سحر نه شاد است و نه غم انگيز. آهنگش هم که ساختم نه شادی دارد نه غم. اول من آهنگ را ساختم و شايد بيش از ۲۰ مرتبه آن‌ را برای ملک الشعرای بهار نواختم. او آهنگ را حفظ کرد تا بتواند در اين قالب شعری بگويد.

مرتضی خان نی داوود هم عصر و همکار و همنواز با : عارف قزوینی ، ابوالحسن خان صبا ، محجوبی ، سماعی ، ابراهیم منصوری ، قمر ، ادیب خوانساری و ... بوده است.

نی داود در واقع کاشف صدای قمر و معشوق او محسوب می شود. نی داود ده سال آخر عمر را در آمریکا سکونت یافت و در دوم مرداد سال 1369 دار فانی را وداع گفت.